Οι δαίμονες της αρχαιότητας!.. | Ανοπαία ατραπός
Ανοπαία ατραπός

Οι δαίμονες της αρχαιότητας!..

20 Ιανουαρίου 2019 21:35:20

Είναι αλήθεια ότι έχει τεθεί από πολλούς το ερώτημα εάν υπήρχαν στην αρχαιότητα δαίμονες και κατά πόσον αυτοί ταυτίζονται με τους διαβόλους, που υπάρχουν στην θρησκευτική μας παράδοση. Κατά την ταπεινή μας άποψη όχι απλώς υπήρχαν δαίμονες, αλλά και δαιμονισμένοι άνθρωποι, που δεν άλλαξαν σε τίποτε από τότε μέχρι σήμερα!..

ΑΝΤΙΚΡΙΖΟΝΤΑΣ τον δαίμονα Χαρούμ, σε λεπτομέρεια ετρουσκικής τοιχογραφίας (3ος-1ος αι. π.Χ.) στον τάφο Φρανσουά στο Βούλτσι (Μουσείο Άλμπανι, Ρώμη), η μνήμα μας ανέτρεξε στο ετυμολογικό λεξικό, όπου η λέξη «δαίμων» προέρχεται από το δαίω, που σημαίνει διανέμω και επομένως ο δαίμων είναι εκείνος που δίνει σε καθένα την τύχη του, ή από το δαήναι, που σημαίνει γνωρίζω και επομένως ο δαίμων είναι ο γνώστης. Στην αρχαιότητα ο δαίμων φέρεται ταυτόσημος με το θεό ή τη θεά και γενικά με κάθε εξωανθρώπινη δύναμη, με κάθε αόριστη οντότητα, που διαθέτει μεγάλη δύναμη και δρα στη φύση. Υπήρχαν πολλών ειδών δαίμονες, που ήταν τα πνεύματα των διάφορων εργασιών ή των κοσμικών δυνάμεων. Ανάμεσα σ’ αυτούς συγκαταλέγονται και οι αρρώστιες και ο θάνατος.
Οι αρχαίοι πίστευαν πως το κάθε άτομο είχε το δικό του δαίμονα, που του καθόριζε την τύχη. Αναφέρονται ως δαίμονες και οι χθόνιες δυνάμεις που αντιπροσωπεύουν τη γονιμότητα της γης. Οι Νύμφες, οι Σειληνοί, οι Σάτυροι (1), οι Κουρήτες, οι Κορύβαντες και άλλοι πλάθονται από τους ανθρώπους ως δαίμονες. Επίσης και οι νεκροί θεωρούνται δαίμονες και από αυτή την αντίληψη προέρχεται η νεκρολατρεία. Μια κατηγορία δαιμόνων είναι και τα κακοποιά πνεύματα των νεκρών που μπορούν να προκαλέσουν κακό στους ζωντανούς.
Είναι επίσης αληθές, ότι εκτός από την αρχαία ελληνική θρησκεία και οι άλλες θρησκείες δέχονται την ύπαρξη δαιμόνων. Ο χριστιανισμός, για παράδειγμα, παραδέχεται ως δαίμονες τους έκπτωτους αγγέλους που ζουν στην αιώνια κόλαση. Ο αρχηγός τους είναι ο Εωσφόρος ή αλλιώς Σατανάς ή Διάβολος, αυτός δηλαδή που διαβάλλει στον άνθρωπο το Θεό. Επίσης και ο ελληνικός λαός χαρακτηρίζει δαίμονες τα κακοποιά πνεύματα και τοποθετεί ανάμεσα στα δαιμονικά όντα τους καλικάντζαρους, τις γελούδες, τις νεράιδες και όλα τα αερικά ή στοιχειά.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΔΑΙΜΟΝΑΣ;

Όπως ήδη αναφέραμε, ο όρος δαίμων ή δαίμονας και –κατ’ επέκτασιν- διάβολος, στην αρχαία ελληνική γλώσσα σήμαινε θεός θεά και γενικά κάθε εξωανθρώπινη ύπαρξη στην οποία αποδιδόταν μία δύναμη που επιδρούσε σε ορισμένες περιστάσεις και σε ορισμένα μέρη. Έτσι, απέδιδαν σε έναν δαίμονα την εμφάνιση μιας δυστυχίας ή μια επιτυχημένη επιχείρηση, μία κακή πράξη όπως και μία καλή έμπνευση, γενικά οποιαδήποτε κατάσταση δεν μπορούσε να εξηγηθεί με την ανθρώπινη περιορισμένη γνώση (δαίμονες στον Όμηρο ήταν και οι θεοί που επενέβαιναν χωρίς να είναι γνωστοί).

Το ίδιο συνέβαινε και για έναν φανταστικό τόπο που βρισκόταν πέρα από τα ανθρώπινα όρια (ένα ακαλλιέργητο δάσος σε αντίθεση με τον ανθρώπινο καλλιεργημένο αγρό, μία πηγή, ένα ποτάμι, μία οποιαδήποτε άγρια τοποθεσία), που θα μπορούσε να θεωρηθεί πεδίο δράσης ενός δαίμονος. Μία τέτοια θρησκευτική συμπεριφορά, που ανάγεται στη φαινομενολογία του ανιμισμού, ήταν εξαιρετικά διαδεδομένη στους αρχαϊκούς και εξακολουθεί να είναι και στους σύγχρονους πολιτισμούς που μελετά η εθνολογία καθώς και στις λαϊκές παραδόσεις του σημερινού δυτικού πολιτισμού, έτσι που ο όρος δαίμων, δαίμονας ή δαιμονισμός επεκτάθηκε ώστε να υποδηλώνει μια τεράστια κατηγορία υπερφυσικών πλασμάτων πολύ ή λίγο όμοιων, αν και πλασματικών και τοποθετημένων διαφορετικά στα πλαίσια των διαφόρων θρησκειών. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τόσο οι δαίμονες που έχουν δύο ιδιότητες –δηλαδή φέρνουν και καλό και κακό–, πλησιέστεροι προς την αρχαία ελληνική αντίληψη, όσο και οι δαίμονες που ανήκουν στους αγαθοποιούς, οι οποίοι μοιάζουν συνεπώς περισσότερο με καθαυτό θεότητες, και οι κακοποιοί δαίμονες, οι διάβολοι του χριστιανικού κόσμου. Ο χαρακτηρισμός όμως των δαιμόνων ως αγαθοποιών ή κακοποιών, που οφείλεται στο ιδιαίτερο θρησκευτικό σχήμα μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε, είναι δευτερεύων και ξένος προς την εξειδικευμένη φύση τους.

ΟΙ ΔΑΙΜΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

Είναι αλήθεια ότι έχει τεθεί από πολλούς το ερώτημα εάν υπήρχαν στην αρχαιότητα δαίμονες και κατά πόσον αυτοί ταυτίζονται με τους διαβόλους, που υπάρχουν στην θρησκευτική μας παράδοση. Κατά την ταπεινή μας άποψη όχι απλώς υπήρχαν δαίμονες, αλλά και δαιμονισμένοι άνθρωποι, που δεν άλλαξαν σε τίποτε από τότε μέχρι σήμερα!.. Πράγματι, ο δαίμων είναι προπάντων δύναμη, μια δύναμη χωρίς ιδιότητες και χωρίς μορφή, στην οποία ο άνθρωπος κάθε τόσο και μέσα στα σχήματα μιας παράδοσης αποδίδει ιδιότητες και μορφές που αυτός νομίζει καταλληλότερες. Είναι μία δύναμη σχεδόν απρόσωπη, που αποκτά προσωπικότητα μόνο κατά τη στιγμή που εκδηλώνεται και φυσικά εξατομικεύεται. Τα μέσα που αναφέρει η παράδοση, με τα οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί τελετουργική επαφή με τις δαιμονικές δυνάμεις, είναι διάφορα και χαρακτηρίζονται από μία δραματική ενέργεια, σε έναν χορό με μεταμφίεση, σε έναν μαγικό τύπο, σε μία απεικόνιση· στην τελευταία αυτή περίπτωση ο δαίμονας παριστάνεται σχεδόν πάντοτε με τερατώδεις μορφές, που ουσιαστικός σκοπός τους είναι να τονίσουν την αδυναμία σύγκρισης του δαίμονος με οτιδήποτε φτάνει κανονικά στην ανθρώπινη εμπειρία.
Η απεικόνιση ενός δαίμονος είναι ήδη αυτή καθαυτή μία λατρευτική πράξη, με την οποία το άτομο αποσκοπεί να αποκαταστήσει κάποια σχέση με αυτόν (άμυνα, εξιλέωση κλπ.). Μόνο όμως σε εξαιρετικές περιπτώσεις οι σχέσεις με τους δαίμονες έχουν τον χαρακτήρα μιας καθαυτό οργανωμένης λατρείας: στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για τελετουργίες επικαιρότητας, όπως εκδηλώσεις επικαιρότητας είναι και οι εκδηλώσεις των ίδιων των δαιμόνων ή διαβόλων ή δαιμονίων (2).

ΔΑΙΜΟΝΟΛΟΓΙΕΣ, ΔΑΙΜΟΝΟΛΗΨΙΕΣ…

Δαιμονολογία, για όσους θέλουν να πληροφορηθούν, είναι ο τομέας των θρησκειών που ασχολείται με τη μελέτη των δαιμόνων, οι οποίοι ταξινομούνται με διάφορους τρόπους και διακρίνονται με ονόματα, χαρακτηριστικά, ιδιότητες, επιδράσεις κλπ. Σε ορισμένα χριστιανικά θρησκεύματα, αποτελεί κλάδο της θεολογίας, που βασίζεται στην αντίληψη για τον δαίμονα προσωποποιημένο σε άγγελο που αποστάτησε από τον Θεό και τρέφει μίσος κατά του δημιουργού και των πλασμάτων του, τα οποία προσπαθεί να παρασύρει στο κακό για να τα έχει συντρόφους του στην αιώνια καταδίκη.
Δαιμονοληψία, αφού πιάσαμε κι αυτό το θέμα, είναι η λεγόμενη κυριαρχία των πονηρών πνευμάτων στον άνθρωπο. Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη ο άνθρωπος μπορεί να καταληφθεί από δαίμονες. Παραδείγματα δαιμονόληπτων υπάρχουν πάρα πολλά στην Καινή Διαθήκη. Χαρακτηριστικό είναι αυτό στη χώρα των Γεργεσηνών (Μαρκ., κεφ. 5), κατά το οποίο μέσα σε έναν άνθρωπο κατοικούσε λεγεώνα δαιμονίων. Αυτά εξήλθαν από τον άνθρωπο με διαταγή του Ιησού και μπήκαν σε αγέλη χοίρων που όρμησαν στον γκρεμό και πνίγηκαν στη λίμνη.
Εξουσία για να εκβάλουν δαιμόνια πήραν οι απόστολοι από τον ίδιο το Χριστό (Ματθ., κεφ. 10, 8). Η Εκκλησία εξορκίζει τα δαιμόνια σε διάφορες περιστάσεις και ιδιαίτερα αμέσως πριν από το βάπτισμα. Για το σκοπό αυτόν υπήρχαν στους παλαιοχριστιανικούς χρόνους οι «εξορκιστές» ή «εφοριστές».(3)

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1. Ο Ρούμπενς, για παράδειγμα, το 1670 έχει ζωγραφίσει έναν πίνακα όπου δείχνει τους Σάτυρους να καταδιώκουν τις Νύμφες!.. (Ίδε εγκυκλοπαίδεια «Μαλλιάρης-παιδεία», στο λήμμα: δαίμων).
2. Στη λαϊκή μυθολογία δαιμόνια χαρακτηρίζονται τα πειρακτικά (που πειράζουν, ενοχλούν τους ανθρώπους) ή και βλαπτικά πλάσματα διάφορων τύπων και μορφών, όπως είναι οι καλικάντζαροι, οι νεράιδες, οι γελλούδες (επικίνδυνες για τα βρέφη· από την ομόλογη αρχαιοελληνική Γελλώ), ή και αφηρημένα, χωρίς συγκεκριμένη μορφή πλάσματα (στην περίπτωση αυτή λέγονται και αερικά, στοιχειά, κτλ.).
3. Παρόμοιο θέμα είχαμε αναπτύξει και στο παρελθόν. Ίδε άρθρο μας στην εφημερίδα «Άλφα Ένα», υπό τον τίτλον: «ΟΙ … ΚΑΛΙΚΑΤΖΑΡΟΙ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ!..», του Σαββατοκύριακου 10-11/1/2004.

ΠΗΓΗ https://www.sakketosaggelos.gr/Article/8495/


Ενημέρωση μέσω e-mail

Συμπληρώστε το email:



Βιογραφικό

Χρήστος Κασταμονίτης

Ο Χρήστος Κασταμονίτης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1973. Φοίτησε στο πανεπιστήμιο του Coventry στην Αγγλία, όπου και σπούδασε Επιστήμη Ηλεκτρονικών Υπολογιστών. Έχει μεταπτυχιακό στο Management από το πανεπιστήμιο του Υork στην Αγγλία. Είναι μέλος του Project Management Institute. Εργάζεται ως Senior Business Process Analyst στις Βρυξελλες. Εχει Αρθρογραφησει στα περιοδικά "Τρίτο Μάτι", «Hellenic Nexus» ,"ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ". Έχει εμφανιστεί σε πλήθος τηλεοπτικών εκπομπών όπως "ΦΥΓΟΚΕΝΤΡΟΣ" , "ΟΙ ΠΥΛΕΣ ΤΟΥ ΑΝΕΞΗΓΗΤΟΥ" ,"ΑΘΕΑΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ", "ΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΩΡΑ" ,"ΑΠΟΡΡΗΤΑ ΣΕΝΑΡΙΑ", "ΚΩΔΙΚΑΣ ΜΥΣΤΗΡΙΩΝ" , "MEGA Σαββατοκύριακο" καθώς και σε πολλές ραδιοφωνικές εκπομπές .Στα ερευνητικά του ενδιαφέροντα συγκαταλέγονται τα UFO, η ιστορία του ευρύτερου ελληνικού χώρου κ.ά. Στα συλλεκτικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνονται τα γραμματόσημα, τα νομίσματα και τα χαρτονομίσματα.Είναι Έφεδρος Ειδικός Επιστήμονας του Γ.Ε.Σ στο κλάδο των Διαβιβάσεων.Συμμετείχε στις ραδιοφωνικές εκπομπές ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ και ΟΙ ΧΡΗΣΤΕΣ στο ATHENSJUKEBOX .Ειχε επισης και την δική του ραδιοφωνική εκπομπή με τίτλο "ΔΙΑΒΑΙΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΟΠΑΙΑ ΑΤΡΑΠΟ" στο web radio του Ε.Ο.Ε με θέματα που σκοπό έχουν να ξυπνήσουν και άλλους συντρόφους για να περιμένουμε τους βαρβάρους ξένους ή μη.Προσωπικό email : kastamonitis@gmail.com


Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

error: